Home » Gehistorieerde initiaal

Gehistorieerde initiaal

Darmstadt, Universitäts- und Landesbibliothek, Hs. 324, Bd.3, f. 1va

Tijdens zijn lange verblijf als regulier kanunnik van Windesheim in het convent Sint-Agnietenberg bij Zwolle was Thomas van Kempen (1380-1471) actief als novicemeester en als auteur van talloze werken die zijn leerlingen en anderen hulp konden bieden op hun geestelijke weg. Maar hij deed nog meer. Hij was namelijk ook een vakkundig schrijver, die vele boeken heeft gekopieerd. Voor zijn eigen gemeenschap maakte hij een afschrift van de Bijbel in vijf delen. Deze prachtbijbel werd al rond het midden van de vijftiende eeuw geschonken aan het convent van reguliere kanunniken te Keulen, mogelijk ter gelegenheid van de aansluiting van dit klooster bij de congregatie van Windesheim in 1451 (of 1453).

Tussen 1426 en 1439 werkte Thomas aan dit handschrift in vijf banden, dat de volledige tekst van het Oude en Nieuwe Testament omvat, met uitzondering van de Psalmen. De delen van het handschrift zijn uitgevoerd in folioformaat en meten 33,5 x 24 cm. Thomas gebruikte de bewerkelijke schriftsoort textualis formata en schreef alle delen in twee kolommen. In iedere band treffen we initialen met afbeeldingen aan, steeds bij aanvang van een nieuw Bijbelboek.

Voor het Thomas-congres gebruiken we zo’n zogenaamde gehistorieerde initiaal als logo. Deze initiaal bevindt zich aan het begin van het Bijbelboek Spreuken, en is aangebracht op de versozijde van het eerste blad van de derde band. Op de afbeelding zien we de wijze koning Salomo, aan wie het boek der Spreuken wordt toegeschreven, in een kring van toehoorders.