Home » Lezingen over de Johannes- en de Matthäus-Passion

Lezingen over de Johannes- en de Matthäus-Passion

Wetenschappelijk medewerker en Bach-kenner Ad de Keyzer houdt de komende drie weken een aantal lezingen in het land. De lezingen gaan over de Johannes-Passion en de Matthäus-Passion.

Johannes-Passion van Bach
Bach componeerde zijn Johannes-Passion een paar jaar eerder dan zijn Matthäus -Passion. Het stuk maakt een veel soberder indruk dan de Matthäus en is ook aanzienlijk korter. Wie zich echter laat raken door de ‘binnenkant’ van Bachs muziek ontdekt dat de Johannes-Passion met niets te vergelijken is omdat zij zo uniek is.

Vanaf het moment dat Bach de eerste versie van de Johannes-Passion in 1724 voltooid had, heeft hij zijn hele verdere leven aan dit stuk gewerkt. Deze passie ademt een sfeer van vurigheid en emotionaliteit die tot klinken komen in de vaak schrille muzikale contrasten. De wijze waarop Bach met de teksten uit het Evangelie omgaat, is een vorm van Schriftuitleg. Daartoe dienen hem de teksten van de aria’s en de recitatieven, maar de grootste zeggingskracht gaat uit van Bachs muziek zelf. Daarin laat hij horen en zien, hoe het Woord van God hem bewogen heeft.

Mystieke perspectieven in Bach’s Matthäus-Passion
Waarom is de Matthäus-Passion toch zo ongekend populair in Nederland? Zowel musici als luisteraars horen in dit muziekstuk de geestelijke ruimte waarin ‘geloof’, ‘transcendentie’ en ‘God’ hun plaats hebben”, zegt Bach-kenner Ad de Keyzer. Hij publiceerde onlangs een boek over Bachs grote Passie. De Keyzer neemt niet alleen de muziek serieus, maar ook de tekst van de achttiende-eeuwse piëtistische tekstdichter Picander. Hij plaatst de tekst van de Matthäus-Passion in de context waarvoor deze gedacht is: de liturgie van Goede Vrijdag.

De Matthäus is dan ook geen dramatische voltrekking van de tekst, zoals een opera, maar een liturgische. De rituele voltrekking van de tekst heeft tot doel dat de hoorders van het woord zich dit woord daadwerkelijk eigen maken. Dit is in Bachs Matthäus-Passion goed te herkennen op de zeventwintig momenten waarop de evangelietekst onderbroken wordt door recitatieven, aria’s en koralen.

De komende weken geeft Ad de Keyzer verschillende lezingen door het hele land.

Lezingen over Johannes-Passion
Maandag 8 april in Huize Rosa Nijmegen. Besloten bijeenkomst.
Woensdag 10 april bij de Benedictinessen Oosterhout. Besloten bijeenkomst.

Lezingen over Matthäus-Passion
Woensdag 3 april, 14.00-16.00 uur: Werkgroep bezinning in de Eindhovense binnenstad
Zaterdag 6 april, aanvang 10.00 uur en duurt de hele dag: RK parochie Schalkwijk
Dinsdag 9 april, 14.30-16.30 uur: Werkgroep Xantippe in Kasteeltje Heyendaal
Zaterdag 13 april, 13.00-16.00 uur: Dominicuskerk Amsterdam
Donderdag 18 april, 14.30-16.30: RK Kerk in Wageningen

Op zondag 7 april is Ad de Keyzer te horen met een interview over de Matthäus-Passion op radio 5 om 18.00 uur.